الف. شین

شهرها در گذشته به‌ترین نمونه‌های پایداری را در خود متجلی ساخته‌اند. چون آدمی در آغاز زندگی، موجودی تابع طبیعت بوده و برای زیستن خود به سخاوت آن نیاز داشته است. هم‌چنین از قدرت طبیعت به هنگام وقوع طوفان، طغیان آب و فوران آتش‌فشان و حوادثی مانند آن ترس و وحشت داشته است، برای همین خود را ناچار دید تا برای استفاده‌ی به‌تر و بیش‌تر از مواهب طبیعی و نیز حفاظت از خود در برابر محیط، بر دامنه‌ی اطلاعات خویش بیفزاید. توجه به محدودیت‌های اکولوژیک محل، نظیر آب، توسعه‌ی متناسب و سازگار با طبیعت، صرفه‌جویی در منابع، استفاده از مواد و مصالح بومی، ابداع روش‌های موثر و مناسب برای ادامه‌ی حیات، نظیر قنات و بادگیر و استفاده‌ی هنرمندانه از آب و گیاه با هدف تلطیف هوا و ایجاد مناظر مطبوع، ایجاد باغ‌ها و باغچه‌ها در حیاط ها، فضاهای عمومی و اطراف شهرها، همه نمونه‌هایی از عوامل موثر در این پایداری بوده‌اند. امروزه  با تبعیت از الگوی کلاسیک توسعه و پیروی کورکورانه از الگوهای کلیشه‌ای توسعه‌ی شهری (که نسبت به وضعیت خصوصیات بومی بی‌اعتناست) نه تنها  وضع ناپایداری در شهرها (به خصوص در کشور‌های جهان سوم)  پدید آمده بلکه ناپایداری مناطق اطراف را نیز به دنبال داشته است.
با توسعه‌ی صنعتی و استفاده از منابع معدود تجدید پذیر و غیر قابل تجدید بخش مسکونی در سطح کره زمین، مشکلات و چالش‌ها رو به فزونی نهاد. چنان‌چه مشهود است  توسعه از یك سو با صنعت، تكنولوژی و از سوئی دیگر با تخریب و آلودگی‌های محیط زیست ارتباطی ارگانیك دارد. امروزه دیگر حتا از دیدگاه دوست‌داران و متخصصین محیط زیست هم نمی‌توان متوقع بود كه همراه با توسعه‌ی صنعتی كه از ملزومات پیشرفت و رونق اقتصادی بشر است، محیط زیست دست نخورده و بكر باقی بماند، زیرا كه رشد شدید جمعیت نیازها و ملزوماتی را خواستار است كه از طریق این‌گونه فعالیت‌ها پاسخ‌گومی‌باشد.
مدیریت محیط زیست نیز به دنبال چنین امر محالی نیست. لیكن تقلیل آلودگی‌ها و كاهش اثرات تخریبی آن در حدی معقول و در روند توسعه‌ی پایدار  (sustainable Development ) همراه با استفاده از تكنولوژی‌های متعادل و منطبق با وضعیت فیزیكی جامعه، همراه برای حفظ و تضمین سلامت، رشد و بقای حال و آینده‌ی موجودات زنده و بستر حیات‌شان مد نظر بوده است. این امر مهم از طرق مختلف مدیریت صحیح، آموزش و تحقیقات محیط زیست اعمال ارزیابی زیست محیطی (E.I.A ) قبل و بعد از اجرای هرگونه پروژه‌ی عمرانی (به ویژه صنعتی و معدنی) تصویب لوایح و قوانین لازم جهت پیش‌گیری و بالاخره كاربرد وسایل مورد لزوم و نظارت و پایش به‌موقع و صحیح، ممكن می‌گردد.
اگر هم‌زمان با صنعتی شدن یك جامعه، به مهمی چون محیط زیست توجه نشود، نه تنها توسعه‌ی اقتصادی حاصل نخواهد آمد، بلكه گرفتاری‌های زیادی به بار می‌آید كه گاهی منافع حاصله از یك فعالیت صنعتی برای جامعه را در دراز مدت به طور کل در راه جبران خسارت وارده از آن صرف خواهد نمود. در حالی كه در بسیاری از موارد با كاربرد تكنولوژی سازگار، هم محیط زیست محافظت می‌گردد و هم با استفاده از پس‌ماندهای باقی‌مانده از یك فعالیت صنعتی دیگر، نه تنها از به هدر رفتن منابع طبیعی و انسانی تا حدود زیادی جلوگیری می‌شود، بلكه با حفظ منابع تجدیدناپذیر یك كشور به همراه حفاظت محیط زیست به بودجه‌ی اقتصادی جامعه نیز كمك شایانی خواهد شد.
بدون شك، توسعه وتحولات صنعتی امكانات رفاهی بسیاری را در اختیار جوامع انسانی قرار داده است. لیكن مشكلات زیست‌محیطی متفاوتی را نیز به موازات آن ممكن است برای جامعه فراهم آورد. این مشكلات گاه ناشی از خود تكنولوژی نبوده، بلكه به دنبال عدم توجه به نتایج جانبی و كاربرد نادرست تكنولوژی و بالاخره عدم توجه به مقررات و ضوابط حاكم ایجاد می‌شود.

منابع:
-شورای شهر و توسعه پایدار/علی نوذرپور
-مقاله راهبردهای رسیدن به توسعه پایدار شهری  / دكترپیروزحناچی
Environmental Impact Assessment/Karin Andersson/2000
http://www.civilica.com/Files-sem22_01-sem.html

---------------------------------------------------------------

نقد و نظر خود را بنويسيد