امه اگه 10 سال پیشه وگردیم، دوروس او زمت کی هله اینترنت ایرانˇ مئن ممنوع بو، اينيم که امی اطلاعاتی سربس [source]، روزنامهٰن بؤن با «ایرانˇ ایسلامی جؤموری» رادیؤ تیلیویزیون. ای جور رسانهٰن يکته ویژگی دأنن و اونام اينه کی اوشؤنˇ مئن چن نفر نیشنن و موخاطبئبه تعیین کؤنن کی چی وا بدؤنی و چیيه نوا بدؤنی.
ایجور رسانهٰن نی، معمولن ای شؤعاره دئنن کی امه سعی کأ دريم کی موخاطبه در نظر بگیریم و ایشؤنئبه چنجور حقˇ انتخاب نئنیم و سرآخرأ نی اونه راضی دأنیم. امما اگه خورؤم بئینیم، اینیم کی به هر حال او چیزؤنˇ پوشت کی امهره فارسنه، تؤلید کوننده تأثیر هننأ و امه نی اونˇ سلیقه همره پیش شنیم.
البتته ایجور رسانهٰن، الؤنام خوشؤنˇ موشتریئن و طرفدارؤنه پور دأنن. امما تنا در صورتی شأنه ایجور رسانهٰنه اعتماد گودن کی ایشؤنˇ انحصار، چن نفر یا يکته گوروهˇ دس دننه بی و هر اندیشهيی بتينی رسانهيی ببی و خوشˇ دیدگاهˇ جی برنامه چاکونی. ایتؤ مردومأ نی تینن خوشؤنˇ سلیقه همره پیش بشن و او چیزیيه کی خأنن انتخاب بکونن.
□
امما وختی اینترنت بمأ ميؤن، يکته تازه دونیا امی جولؤ وازأ بؤ کی اونˇ مئن ده خیلی کارؤن کی پيشتر نشأس حتتا اونˇ فیکره گودن، ببؤ.
اینترنت، يکته خوجیر جیگا ببؤ کی اونˇ مئن هرکی تینس خو گبه بزنی. اوايل امه تینسیم يکته «هاست» بهینیم و امی اینترنتی هنهشرؤنه [pages] اونˇ مئن بنيم و دیگرؤن تینسن بشن امه اینترنتی آدرس و امی سایته بئینن؛ بازین، اننئی کی بوگذشته، اینترنتی هنهشرؤن پيش بشؤن و دینامیکی ببؤن و امی موخاطبأ نی، تینس بأی و خو گبه امی سایتˇ مئن ثبت بکونی.
امما اینترنت، اينأ جیام جولؤتر بشؤ و وختی کی وبلاگ بومأ ميؤنه، ده هرکی تینس خوشئبه يکته اینترنتی «هنهشر» بدأری و خو گبه اونˇ مئن بزنی و اونˇ گبؤن و بنويشتهٰن، هممه کسئبه دسفارس بو. ایتؤ ببؤ کی ای نفر هم تینه گوینده ببی و هم موخاطب.
هيتؤ ببؤ کی ای امکان فراهم ببؤ که او کسؤنی کی تا او زمت مننیسن خوشؤنه نشؤن بدن، بتينن آزاد و مججانی خوشؤنˇ گبه بزنن.
□
می پیشبینی اینه کی اگه تکنؤلؤژی هیتؤ پيش بشی و ارتباط ویشتر و آزادترأ بی، آدمؤنˇ اجتمايی چاگودأرؤن [Social structures] دکالنه؛ هی الؤنه، مرزؤن کمکمئی کمرنگأ بؤ درن و شاید يک روزی ده «مرز» معنی ندأری و اونˇ پسیام ده کشوربه ای معنايی کی الؤن هننأ، ننأ بی.
اگه تا دیرو يکته اندیشه و فيکر، دیگرؤنˇ سر کیایی [mastering] گود، ده الؤن هر فيکر و نظری تینه نومود بکونی و خوشˇ جهتگیرییه بدأری و دونيا مئن خو اثره بنی.
به احتمالی، آینده مئن، ای هویتؤن ایسسن کی مرزؤنه ایشناسؤنن و اقتصادی و سیاسی مسیره تعیین کؤنن. شاید آینده مئن ده دؤلت به ای معنی ننأ بی و سیاسی ساختارؤن يکجور ديگه بنأ ببی. نأجه دأنم کی ازهسربس [Open source] جنبش کی دونیایه ارتباطاتˇ دونيا عوضأ گوده، هدأ-هگير [تجارت] و صنعتˇ مئنام پيش بشی و اونه همگانی بکونی. این یعنی هدأ-هگير و اقتصادˇ مئن، هونقدر کی يکته نیویورکی نقش دأنه، يکته کاسپیئنیام نقش بدأری.
ای وانيويسˇ تازه واژهٰن:
1) سربس /sarbas/ : اينگليسی مئن source. فارسی مئن سرچشمه، منبع.
2) هنهشر /hanəšər/ : اينگيليسی مئن page. فارسی مئن صفحه، سطح.
3) اجتمايی چاگودار /ejtemāyi cāgudār/ : اينگيليسی مئن Social Structure. فارسی مئن ساختار اجتماعی.
4) کيايی /kiyāyi/ : اينگيليسی مئن Mastering. فارسی مئن اربابی، سروری، بزرگی، کارفرمايی.
5) ازهسربس /aze: sarbas/ : اينگيليسی مئن Open Source. فارسی مئن موعادل ندأنه.
گيلانيان، ماهنامهایست الکترونيک که به هيچ گروه و جناح و حزب و دستهای وابسته نيست.گيلانيان در ويرايش و اصلاح مطالب ارسالی آزاد بوده و عقايد و آرای عنوان شده در گيلانيان نشانگر عقيده و رای گردانندگان آن نيست.شما نيز میتوانيد مطالب خود را با توجه به حوزهی موضوعی آن، برای دبيران بخشهای مختلف گيلانيان ارسال کنيد.استفاده از مطالب گيلانيان، به هر شکلی، در اينترنت با ذکر منبع و در رسانههای ديگر تنها و تنها با اجازهی صاحب اثر مجاز است.
.
نقد و نظر خود را بنويسيد